วันจันทร์ที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2555

เศรษฐกิจ

7. ข้าวโพด เป็นพืชที่ปรากฏอยู่มากในเขตร้อนจนถึงอบอุ่น เนื่องจากเป็นพืชเศรษฐกิจที่ต้องการปริมาณน้ำค่อนข้างมากในช่วงที่กำลังเจริญเติบโต และเป็นพืชที่ต้องการแสงแดดในการสังเคราะห์แสงค่อนข้างมาก จึงปรากฏกระจายอยู่ทั่วไปในเขตร้อนถึงอบอุ่นของทวีเอเชีย ข้าวโพดส่วนใหญ่ใช้ในการเลี้ยงสัตว์ แต่มีบางพันธุ์ที่ใช้บริโภคได้


ไร่ข้าวโพด

แหล่งที่มา: http://youdo999.blogspot.com/2008/10/blog-post_5734.html
  8. ชา เป็นพืชที่ชอบอากาศที่มีความชื้นสูงแต่ดินมีการระบายน้ำดี ไม่แช่ขัง เหมาะกับพื้นที่ลาดเขาของเขตร้อนและเขตอบอุ่น ในทวีปเอเชียปรากฏอยู่มากในจีน อินเดีย ศรีลังกา และบังกลาเทศ เป็นพืชที่ใช้เป็นเครื่องดื่มและใช้เป็นส่วนผสมในอุตสาหกรรมอาหารหลายอย่าง
  9. อ้อย เป็นพืชที่ชอบอากาศค่อนข้างชื้นดินมีธาตุที่เป็นด่างสูง มีความชื้นในดินค่อนข้างมากแต่น้ำไม่แช่ขัง จึงปรากฏในที่ดอนของเขตร้อนและเขตอบอุ่น ดั้งเดิมเป็นพืชท้องถิ่นของภูมิภาคเอเชียใต้ในทวีปเอเชียมีการปลูกอ้อยมากในบริเวณตอนเหนือของอินเดีย และจีนด้านตะวันออก เป็นพืชที่ให้น้ำตาล
  10. ถั่วเหลืองและถั่วลิสง เป็นพืชที่ขึ้นได้ดีในเขตร้อนและอบอุ่นที่มีปริมาณฝนเพียงพอต่อการเจริญเติบโต ในทวีปเอเชียปรากฏอยู่มากในเขตที่ราบจีนด้านตะวันออก และคาบสมุทรเดคคานตอนล่างในประเทศอินเดีย ถั่วเหลือง และถั่วลิสงเป็นพืชนำเมล็ดมาสกัดเอาน้ำมันซึ่งใช้เป็นส่วนประกอบในการทำอาหารและเนยเทียมโดยเฉพาะถั่วเหลืองมีแนวโน้มที่จะกลายเป็นแหล่งโปรตีนที่สำคัญของมนุษย์
  11. กาแฟ เป็นพืชที่ขึ้นได้ดีในบริเวณที่ดินมีความอุดมสมบูรณ์คือ มีธาตุอาหารที่เป็นด่าง และมีอินทรียวัตถุในดินค่อนข้างมาก และชอบการระบายน้ำดีโดยในช่วงที่ออกผลจะต้องการน้ำมาก และจะน้อยลงเมื่อผลเริ่มสุก ดั้งเดิมเป็นพืชท้องถิ่นของประเทศเอธิโอเปีย ในทวีปเอเชียปรากฏอยู่มากในเขตดินภูเขาไฟ ซึ่งมีฝนชุกของเกาะสุมาตราและเกาะชวาของอินโดนีเซีย กาแฟเป็นพืชที่นำมาใช้ทำเป็นเครื่องดื่มเช่นเดียวกับชา
  12. ยาสูบ เป็นพืชที่ขึ้นได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีความชื้นในดินค่อนข้างมาก แต่น้ำไม่แช่ขัง และมีอากาศร้อนถึงอบอุ่น จึงปรากฏอยู่มากในเขตฝนชุกของเอเชีย ที่สำคัญ ได้แก่ เขตรับลมของคาบสมุทรเดคคาน และเขตรับลมของเทือกเขาหิมาลัยในเอเชียใต้ เขตฝนชุกของพม่า เกาะสุมาตราของอินโดนีเซีย เกาะลูซอนของฟิลิปปินส์ ที่ราบจีนด้านตะวันออก และกลุ่มเกาะประเทศญี่ปุ่น ยาสูบเป็นพืชที่นำใบมาทำบุหรี่ และผลิตภัณฑ์อย่างอื่นที่จัดอยู่ในกลุ่มของบุหรี่
  13. องุ่น เป็นพืชที่ขึ้นได้ดีในลักษณะอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน ในทวีปเอเชียจึงปรากฏอยู่มากในแถบภูมิภาคเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ที่มีลักษณะอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน องุ่นเป็นผลไม้ที่ใช้ประโยชน์เด่นชัดที่สุด คือ ใช้ในการทำไวน์
  14. ยางพารา เป็นพืชที่ขึ้นได้ดีในเขตฝนชุกเกือบตลอดปีที่มีความชื้นในอากาศสูง มีน้ำในดินค่อนข้างมากแต่ไม่แช่ขัง และมีอากาศร้อน แสงแดดจัดและยาวนาน ขึ้นได้ดีในลักษณะอากาศแบบศูนย์สูตรของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในทวีปเอเชียซึ่งปรากฏยางพาราอยู่มากในกลุ่มเกาะของอินโดนีเซียคาบสมุทรมลายูในเขตประเทศมาเลเซีย และภาคใต้ของประเทศไทย และปรากฏอยู่บ้างในเกาะศรีลังกา

         ในทวีปเอเชียโดยภาพรวมยังประสบปัญหาในเรื่องของการเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจอยู่หลายประการทั้งนี้เนื่องจากเงื่อนไขทางธรรมชาติ ได้แก่
  1. ลักษณะภูมิประเทศที่มีพื้นที่ราบลุ่ม ซึ่งเหมาะสมต่อการเพาะปลูกไม่มากนัก เมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่ทั้งหมดและยังเป็นที่ราบลุ่ม 2 ฝั่งแม่น้ำสายใหญ่ที่มักจะเกิดภาวะน้ำท่วมในช่วงน้ำหลากทำให้พืชที่ปลูกเสียหาย
  2. ลักษณะภูมิอากาศโดยเฉพาะปริมาณฝน แม้จะมีปริมาณสูงในเขตกลุ่มเกาะและชายฝั่งทะเลแต่บางครั้งก็มีมากเกินไปไม่เหมาะสมกับพืชที่ปลูกขณะที่ในเขตมรสุมและเขตตอนในแผ่นดินซึ่งปริมาณฝนจะน้อยลงเรื่อย ๆ นั้นมักจะพบว่าปริมาณฝนที่ใช้ในการเพาะปลุกบางครั้งไม่เพียงพอหรือบางครั้งตกผิดเวลา เช่น ช่วงที่ข้าวเริ่มแตกกอออกรวง ปรากฏว่าฝนทิ้งช่วงแต่พอข้าวเริ่มแก่ใกล้จะเก็บเกี่ยวกลับมีฝนตกหนักทำให้ข้าวที่ปลุกเสียหาย เป็นต้น ซึ่งภาวะที่ฝนตกไม่แน่นอน ทิ้งช่วงปริมาณไม่สม่ำเสมอ เรียกว่า “ฝนแปรปรวน” ที่ต้องเน้นถึงปริมาณฝนเนื่องจากการเพาะปลูกส่วนใหญ่ของทวีปเอเชียอยู่นอกเขตชลประทานซึ่งต้องอาศัยน้ำจากฝนตามธรรมชาติเป็นหลัก
  3. ลักษณะทางดิน โดยรวมแล้ว จะปรากฏปัญหามากในเขตละติจูดต่ำที่มีฝนชุกทำให้มีการชะล้างธาตุอาหารออกไปจากชั้นดินค่อนข้างรุนแรง ทำให้ดินมักจะขาดความอุดมสมบูรณ์แม้จะมีการแก้ไขโดยการใส่ปุ๋ยเคมีลงไปในดินเพื่อเพิ่มธาตุอาหาร วิธีการนี้แม้จะได้ผลแต่ทำให้ต้นทุนในการเพาะปลูกสูงขึ้นตามมาด้วย
            ขณะที่ปัญหาการเพาะปลูกที่มาจากเกษตรกร ได้แก่ การขาดเทคโนโลยีในการเพาะปลุก การวางแผนเพาะปลูก การจัดการปัจจัยการเพาะปลูกเกี่ยวกับดิน น้ำ และเมล็ดพันธุ์ และที่สำคัญ คือวิธีคิดหรือทัศนคติในการปลูกพืชซึ่งยึดเป็นอาชีพหลัก แต่มีความพอใจเพียงแค่เพื่อยังชีพ ยังขาดวิธีคิดที่จะปลุกพืชเพื่อการค้าเหมือนกับในทวีปเอมริกาเหนือ ทวีปยุโรปหรือในออสเตรเลีย
  1.2 การเลี้ยงสัตว์ 

        ในทวีปเอเชียมีกิจกรรมการเกษตรในเรื่องการเลี้ยงสัตว์อยู่ 2 ลักษณะใหญ่ ๆ ได้แก่    

   1) การเลี้ยงสัตว์แบบเร่ร่อน
 เป็นการเลี้ยงสัตว์ที่เคลื่อนย้ายฝูงสัตว์ไปเรื่อย ๆ เพื่อหาแหล่งหญ้าและแหล่งน้ำแห่งใหม่ซึ่งคนที่เลี้ยงจะมีการเคลื่อนย้ายตามไปด้วย โดยมีการสร้างที่พักแบบชั่วคราวที่สะดวกต่อการเคลื่อนย้าย ซึ่งการเลี้ยงสัตว์แบบเร่รอนนี้จะปรากฏในเขตอากาศแห้งแล้ง อบอุ่นถึงหนาวเย็นของภูมิภาคเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ เอเชียเหนือ (รัสเซีย) ส่วนเอเชีย และเอเชียตะวันออกบางส่วน คือ จีนด้านตะวันตก และมองโกเลีย สัตว์เลี้ยง ที่สำคัญ ได้แก่ แกะ แพะ จามรี โค ม้า และอูฐ 
    
   2) การเลี้ยงสัตว์แบบปศุสัตว์ 
เป็นการเลี้ยงสัตว์ที่อยู่กับที่ คือ ทำเป็นฟาร์มเลี้ยง มีโรงเรือน มีแหล่งหญ้า แหล่งน้ำอยู่ในบริเวณเดียวกัน ซึ่งมักจะเป็นการเลี้ยงเพื่อการค้า ในทวีปเอเชียปรากฎอยู่หนาแน่นในภูมิภาคเอเชียกลาง นอกจากนี้ยังปรากฏอยู่เป็นบริเวณแคบ ๆ ในเขตเมดิเตอร์เรเนียน สัตว์เลี้ยงที่สำคัญ ได้แก่ โคเนื้อ โคนม แกะ แพะ และม้า



การเลี้ยงสัตว์แบบปศุสัตว์

แหล่งที่มา: http://www.rakbankerd.com/agriculture/open.php?id=1990&s=tblblog
สัตว์เลี้ยงที่สำคัญของทวีปเอเชียจำแนกตามชนิด ดังนี้
  • โค เป็นสัตว์เลี้ยงที่มนุษย์ใช้ประโยชน์ในการเป็นแรงงานด้านการเกษตร รวมทั้งเป็นพาหนะในการเดินทางในสังคมชนบท และใช้บริโภคเป็นอาหารทั้งเนื้อและนม ธรรมชาติของโคชอบอยู่ในภูมิประเทศที่ดอน มีอากาศค่อนข้างแล้ง และดินค่อนข้างแห้งมีแหล่งน้ำและแหล่งหญ้าที่เพียงพอ ในทวีปเอเชียจึงปรากฏโคกระจายอยู่ในเขตที่ดอน อากาศค่อนข้างอบอุ่นปริมาณฝนไม่สูง มีช่วงชื้นสลับแล้ง ได้แก่ จีนด้านคาบสมุทรเดคคานด้านตะวันออกในประเทศอินเดียและในตุรกีด้าน
    ตะวันออก โคที่เกษตรกรเลี้ยงมีอยู่ 2 ชนิด คือ โคเนื้อซึ่งใช้เนื้อบริโภค และโคนมที่ใช้นมบริโภค


                             แหล่งที่มา: http://www.doae.go.th/library/html/detail/cow2/scow42.htm
  • แกะ เป็นสัตว์เลี้ยงที่มนุษย์ใช้ประโยชน์ได้เกือบทุกส่วน นั่นคือเนื้อใช้บริโภค นมใช้ดื่ม หนังใช้ทำเครื่องประดับ เครื่องใช้ และขนใช้ทำเนื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม โดยธรรมชาติแกะชอบอยู่ในเขตอากาศอบอุ่นถึงหนาวเย็น รวมทั้งอากาศแล้งและดินแห้งมากได้ แต่ต้องมีแหล่งหญ้าและแหล่งน้ำอยู่บ้าง ในทวีปเอเชียการเลี้ยงแกะส่วนใหญ่ปรากฏในรูปแบบการเลี้ยงแบบเร่รอน ในเขตภาคพื้นที่มีอากาศหนาวเย็นและแห้งแล้ง ที่สำคัญได้แก่ บริเวณประเทศมองโกเลีย รัสเซียตอนใต้ คาซัคสถานตอนเหนือ อิหร่านเขตติดต่อกับอิรัก เยเมนด้านตะวันตก และในอาร์เมเนียขณะที่มีบางแห่งเลี้ยงแบบปศุสัตว์ ที่สำคัญได้แก่ ในคาซัคสถานด้านตะวันออกเฉียงใต้ 
   2. เศรษฐกิจภาคอุตสาหกรรม

       1. อุตสาหกรรมในครัวเรือน เป็นอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานคนเป็นหลัก เครื่องจักรและอุปกรณ์ง่าย ๆ ไม่ซับซ้อนทางเทคโนโลยีมากนัก ส่วนใหญ่เป็นงานฝีมือต่าง ๆ ที่สำคัญ เช่น การทอผ้าไหม ทอผ้าฝ้าย งานปั้น งานแกะสลัก งานทำเครื่องโลหะ งานจักสาน ทอพรม เจียระไน เครื่องประดับ การถนอมอาหาร แปรรูปอาหารแบบง่าย ๆ ทำของที่ระลึกขายให้นักท่องเที่ยว เป็นต้น ซึ่งอุตสาหกรรมในครัวเรือนมีกระจายอยู่โดยทั่วไปในประเทศต่าง ๆ ของทวีปเอเชีย



งานหัตถกรรมในประเทศจีน

แหล่งที่มา: http://thai.cri.cn/381/2009/11/30/21s164431.htm


       2. อุตสาหกรรมขนาดเล็ก เป็นอุตสาหกรรมที่มีการผลิตวัตถุสำเร็จรูปในโรงงานขนาดเล็ก ใช้แรงงานคนไม่มาก ใช้เครื่องจักรที่มีเทคโนโลยี และใช้เงินลงทุนค่อนข้างสูง อุตสาหกรรมโรงงานอาหารสัตว์ โรงงานผลไม้กระป๋อง โรงงานน้ำตาล เป็นต้น ส่วนใหญ่ปรากฏอยู่ในประเทศภูมิภาคเอเชียตะวันออก เอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 

       3. อุตสาหกรรมโรงงานขนาดใหญ่ เป็นอุตสาหกรรมที่มีการผลิตวัตถุสำเร็จรูปในโรงงานขนาดใหญ่ ใช้แรงงานเครื่องจักรเป็นหลัก มีเงินลงทุนมาก เช่น อุตสาหกรรมเหล็กกล้า กลั่นน้ำมัน ต่อเรือ รถยนต์ เครื่องจักรกล เคมีภัณฑ์ เป็นต้น ในทวีปเอเชียประเทศญี่ปุ่นปรากฏอุตสาหกรรมขนาดใหญ่หนาแน่นมาก ประเทศอื่น ๆ มีไต้หวัน เกาหลีใต้ จีน มาเลเซีย สิงคโปร์ อิสราเอล 
อาซัคสถาน จอร์เจีย อาร์เมเนีย รวมทั้งประเทศไทย

เศรษฐกิจ

 ขณะที่อุตสาหกรรมอีกประเภทหนึ่งที่ใช้เทคโนโลยีชั้นสูง คือ อุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ในปัจจุบันปรากฏเด่นในประเทศอินเดีย โดยเฉพาะเกี่ยวกับซอฟต์แวร์ต่าง ๆ อุตสาหกรรมอื่น ๆ ที่สำคัญ เช่น

    อุตสาหกรรมป่าไม้ จำแนกได้เป็น 2 บริเวณใหญ่ ๆ คือ

   1) อุตสาหกรรมป่าไม้ในเขตหนาวเย็น ส่วนใหญ่จะเป็นไม้สนซึ่งเป็นไม้เนื้ออ่อน จากนั้นจะนำไปแปรรูปเป็นกระดาษและลังไม้ การทำอุตสาหกรรมป่าไม้ในเขตหนาวเย็น จะมีข้อดีในด้านความสะดวกในการตัด เนื่องจากจะมีไม้สนชนิดเดียวกัน ไม่ค่อยมีไม้ชนิดอื่นปน ปรากฏมากในประเทศรัสเซีย

   2) อุตสาหกรรมป่าไม้ในเขตร้อน ส่วนใหญ่จะเป็นไม้เนื้อแข็งซึ่งสามารถนำไปใช้ในการก่อสร้างแปรรูปเป็นเครื่องใช้หรือเฟอร์นิเจอร์การตัดไม้ในเขตร้อนจะประสบปัญหาในการคัดเลือกไม้ เนื่องมีความหลากหลายของชนิดไม้ ปรากฏในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งคาบสมุทรและกลุ่มเกาะ
    อุตสาหกรรมประมง ได้แก่

    ประมงทะเล 
ปรากฏเด่นแถบทะเลย่านกลุ่มเกาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทะเลจีนใต้ ทะเลจีนตะวันออก ทะเลญี่ปุ่นไปจนตลอดทะเลโอคอตสก์ของรัสเซีย และช่องแคบเบริงโดยเฉพาะทะเลแถบกลุ่มเกาะญี่ปุ่น จะมีกระแสน้ำเย็นที่ไหลมาจากละติจูดสูงและกระแสน้ำอุ่นที่ไหลจากละติจูดต่ำมาบรรจบกันทำให้ปรากฏแพลงก์ตอนมากมายเป็นอาหารของสัตว์น้ำชนิดต่าง ๆ ทำให้แถบนี้มีปลาชุกชุม ส่วนบริเวณทำประมงที่เด่นรองลงไป ได้แก่ ทะเลอันดามัน ทะเลชายฝั่งแถบเอเชียใต้ และทะเลตอนเหนือของรัสเซียในทวีปเอเชียการทำประมงทะเลส่วนใหญ่จะเน้นเพื่อการค้า มีการใช้เทคโนโลยีในด้านเครื่องมือในการจับสัตว์น้ำ ห้องเย็นในการเก็บ รวมทั้งการแปรรูปอาหารทะเลอยู่ในเรือด้วย ประเทศที่จับปลากทะเลที่สำคัญ ได้แก่ ญี่ปุ่น จีน อินเดีย ไทย อินโดนีเซีย และเกาหลีใต้ในอนาคตอันใกล้อาจจะเกิดปัญหาการประมงทะเลเนื่องจากมีความต้องการของผู้บริโภคสูงขึ้นเรื้อย ๆ จนเกินสมดุลของธรรมชาติที่จะทดแทน และเกิดจากการขาดความเข้าใจในเรื่องการใช้เครื่องมือและฤดูกาลจับสัตว์น้ำที่ไม่เหมาะสม 


การทำประมง
แหล่งที่มา: http://www.doae.go.th/library/html/detail/cow2/scow42.htm

   3. เศรษฐกิจภาคบริการ
       เศรษฐกิจภาคบริการที่สำคัญจำแนกได้เป็น 3 ประเภทใหญ่ ๆ ได้แก่ การค้าขาย การคมนาคมขนส่ง และการท่องเที่ยว ในทวีปเอเชียกิจกรรมภาคบริการในอดีตที่ผ่านมาโดยรวมแล้วถือว่าไม่ค่อยได้รับความสนใจจากรัฐบาลและประชากรในประเทศต่าง ๆ มากนัก ทั้ง ๆ ที่เป็นภาคเศรษฐกิจ ที่สร้างมูลค่าด้านรายได้ที่สูงมาก เมื่อเปรียบเทียบกับภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรม แต่ในระยะหลังได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐอย่างจริงจัง ทั้งในเรื่องการค้าขาย การคมนาคม ขนส่งและการท่องเที่ยว

       3.1 การค้าขาย 
เป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่มีการสร้างปฏิสัมพันธ์กันระหว่างประชากรในดินแดนต่าง ๆ เป็นการกระจายแลกเปลี่ยนสินค้าประเภทต่าง ๆ ในทวีปเอเชีย มีทั้งการค้าขายระหว่างประเทศภายในของทวีปเอเชียเอง และระหว่างประเทศในทวีปเอเชียกับประเทศในทวีปอื่น ๆ ด้วย พิจารณาได้ดังนี้
  • สินค้าส่งออก สินค้าส่งออกภาคเกษตรที่สำคัญได้แก่ข้าวและยางพารา ส่วนใหญ่จะมาจากประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สินค้าส่งออกภาคอุตสาหกรรมที่สำคัญ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์อาหารทะเลจากญี่ปุ่นและไทย อุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันตกเฉียงใต้และเอเชียกลาง อุตสาหกรรมรถยนต์จากญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ไทย และมาเลเซีย 
  • สินค้านำเข้า ประเทศอุตสาหกรรมและอุตสาหกรรมใหม่ส่วนใหญ่จะนำเข้าสินค้าประเภทวัตถุดิบและพลังงาน ได้แก่ ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง(สาธารณรัฐประชาชนจีน) สิงคโปร์ เกาหลีใต้ และมาเลเซีย ประเทศเกษตรกรรมจะนำเข้าสินค้าทุนปะเภทเครื่องจักรต่าง ๆ และประเทศในกลุ่มผู้ส่งออกน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในเอเชียตะวันตกเฉียงใต้และเอเชียกลางจะนำเข้าเครื่องจักรกล รถยนต์ และอาหาร 
         3.2 การคมนาคมขนส่ง เป็นกิจกรรมที่สำคัญในด้านการกระจายสินค้าและบริการการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม เทคโนโลยี การศึกษา ในทางภูมิศาสตร์ถือได้ว่า การคมนาคมขนส่ง เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ประชากรในภูมิภาคหรือประเทศต่าง ๆ เกิดการสร้างปฏิสัมพันธ์กันในรูปแบบต่าง ๆ เป็นเรื่องของคุณสมบัติเชิงภูมิศาสตร์ เกี่ยวกับตำแหน่ง ระยะทางและทิศทาง เนื่องจากการเดินทางจากตำแหน่งหนึ่งไปยังตำแหน่งหนึ่งและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้น เช่น การรับหรือกระจายเทคโนโลยี วัฒนธรรม 
การท่องเที่ยว มูลค่าทางเศรษฐกิจ หรือแม้แต่โรคติดต่อย่างโรคซาร์ส หรือไข้หวัดนก เป็นต้น
  • รถไฟ ทางรถไฟของทวีปเอเชียจะหนาแน่นในบริเวณที่ราบจีนด้านตะวันออก ส่วนบริเวณที่มีทางรถไฟครอบคลุมพื้นที่ค่อนข้างมาก ได้แก่ ญี่ปุ่นและอินเดีย มีบางประเทศที่ไม่มีทางรถไฟ เช่น ลาว ปัญหาที่สำคัญอย่างหนึ่งของทวีปเอเชีย คือ ความกว้างของรางรถไฟในประเทศต่าง ๆ ส่วนใหญ่ไม่เท่ากันทำให้การเดินทางโดยรถไฟข้ามประเทศไม่สามารถทำได้ถ้าสามารถแก้ปัญหาโดยการร่วมกันปรับปรุงทางรถไฟในประเทศต่าง ๆ ของทวีปเอเชีย ให้มีความกว้างของรางที่เท่ากัน สามารถเดินรถไฟระหว่างประเทศได้ ย่อมจะส่งผลดีต่อการคมนาคมขนส่งของเอเชียเพราะการขนส่งสินค้าโดยรถไฟจะประหยัดทุนได้มาก
  • รถยนต์ ทางรถยนต์ในทวีปเอเชียส่วนใหญ่เป็นเส้นทางใช้สัญจรภายในประเทศ ถนนระดับมาตรฐานที่คงทนถาวร และใช้ได้ทุกฤดูกาลมีจำนวนน้อยกว่าถนนที่ใช้ได้เฉพาะฤดูกาล
  • ทางอากาศ เป็นการเดินทางที่รวดเร็วสะดวกสบาย ประเทศหรือเมืองที่มีตำแหน่งที่ตั้งเป็นศูนย์กลางที่แวดล้อมด้วยเมืองหรือประเทศต่าง ๆ มักจะกลายเป็นศูนย์กลางทางการบิน เช่น กรุงเทพมหานคร สิงคโปร์ ฮ่องกง โตเกียว เตหะราน เป็นต้น
  • ทางน้ำ ในทวีปเอเชียมีการเดินเรือตามแม่น้ำสายสำคัญ เช่น แม่น้ำโขง แม่น้ำฮวงเหอ เป็นต้น ขณะที่การเดินเรือทางทะเลนั้นประเทศที่เป็นกลุ่มเกาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งมีที่ตั้งอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมในการสร้างท่าเรือขนาดใหญ่จะได้ประโยชน์จากเรือเดินสมุทรขนาดใหญ่ เช่น สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ท่าเรือที่สำคัญของเอเชีย ได้แก่ สิงคโปร์ จาการ์ตา
    โฮจิมินห์ ฮ่องกง เซี่ยงไฮ้ และโตเกียว
           การคมนาคมขนส่งทำให้เกิดการเคลื่อนย้ายหรือเคลื่อนที่ของประชากร สินค้า วัตถุดิบต่าง ๆ รวมทั้งเทคโนโลยี ศิลปะวิทยาการ และวัฒนธรรมต่าง ๆ ยิ่งการเดินทางสะดวก รวดเร็ว ปลอดภัยมากเท่าใดย่อมจะนำมาซึ่งความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจของประเทศในภูมิภาคและของทวีปมากเท่านั้น
         3.3 การท่องเที่ยว การท่องเที่ยวเป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์เชิงบวกของมนุษย์กับสภาพแวดล้อม ในทวีปเอเชียซึ่งมีแผ่นดินกว้างใหญ่มีลักษณะธรณีหลากหลายทั้งอายุและโครงสร้าง ทำให้ปรากฏภูมิประเทศหลากหลาย มีภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติทุกรูปแบบ ซึ่งสภาพทางธรรมชาติดังกล่าวทำให้ปรากฏแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติมากมายกระจายอยู่ทั่วไปนอกจากนี้แผ่นดินเอเชียยังเป็นแหล่งของอารยธรรมโบราณของโลกอยู่หลายแห่ง มีวัฒนธรรม วิธีคิดที่โดเด่นเป็นแบบฉบับปรัชญาตะวันออกทำให้เกิดการสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมที่สวยงาม โดดเด่น ใช้เป็นจุดขายเชิงการท่องเที่ยวได้อย่างดี เมื่อมีทรัพยากรการท่องเที่ยวทั้งทางธรรมชาติและทางวัฒนธรรมที่แสดงออกในรูปแบบของสถานที่ที่น่าสนใจ การเดินทางด้วยรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะทางอากาศยานที่สะดวกสบายและปลอดภัย จึงทำให้การท่องเที่ยวของเอเชียเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจภาคบริการที่สร้างรายได้ให้กับประเทศต่าง ๆ ในเอเชียมีสัดส่วนที่สูง  เพียงแค่ลงทุนด้านประชาสัมพันธ์และการอำนวยความสะดวก แล้วใช้ทรัพยากรของแผ่นดินเป็นจุดขายก็สามรถนำเงินตราเข้าประเทศ เข้าภูมิภาค และเข้าทวีปได้อย่างมาก 

ภูมิภาคของทวีปเอเชีย

          คำว่า ภูมิภาค (region) คือ พื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งซึ่งมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างที่คล้ายคลึงกัน และสามารถแบ่งแยกออกจากพื้นที่โดยรอบได้ เช่น มีลักษณะภูมิประเทศคล้ายกัน อาทิภาคเหนือของประเทศไทยมีภูมิประเทศหลักเป็นเทือกเขาสูงแทรกสลับด้วยแอ่งที่ราบเหมือนกันทั้ง 9 จังหวัด หรือภาคกลางมีภูมิประเทศหลักเป็นที่ราบเหมือนกันทั้ง 22 จังหวัด เป็นต้น ดังนั้นแบ่งภูมิภาคจึงแบ่งได้หลายลักษณะขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์และเกณฑ์ที่ใช้แบ่ง นอกจากนี้ภูมิภาคยังมีขนาดพื้นที่หรือขอบเขตที่แตกต่างกันไป
      ในทวีปเอเชียจำแนกภูมิภาคทางภูมิศาสตร์ออกได้เป็น 6 ภูมิภาค โดยใช้สภาพทางภูมิศาสตร์เป็นตัวแบ่ง ซึ่งพิจารณาจากระบบธรรมชาติ เช่น เรื่องของภูมิประเทศ ภูมิอากาศ เป็นต้นระบบมนุษย์ เช่น เรื่องของรูปร่างหน้าตา สีผิว เป็นต้น และเรื่องของระบบวัฒนธรรม เช่น ภาษา ศาสนา กิจกรรม เศรษฐกิจ เป็นต้น

      ภูมิภาคของทวีปเอเชียมี 5 ภูมิภาค ดังนี้
  1. ภูมิภาคเอเชียตะวันออก ประกอบด้วยประเทศจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ เกาหลีเหนือ มองโกเลีย และไต้หวัน
  2. ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประกอบด้วย ประเทศพม่า ไทย ลาว เวียดนาม กัมพูชา มาเลเซีย อินโดนีเซีย
    ติมอร์-เลสเต (ติมอร์ตะวันออก) สิงคโปร์ บรูไน และฟิลิปปินส์
  3. ภูมิภาคเอเชียใต้ ประกอบด้วย ประเทศ อินเดีย ศรีลังกา มัลดีฟส์ ปากีสถาน เนปาล ภูฎาน และบังกลาเทศ
  4. ภูมิภาคเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ ประกอบด้วย ประเทศอัฟกานิสถาน อิหร่าน อิรัก ซีเรีย ตุรกี ซาอุดีอาระเบีย โอมาน เยเมน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาหร์เรน กาตาร์ เลบานอน คูเวต จอร์แดน ไซปรัส และอิสราเอล
  5. ภูมิภาคเอเชียกลาง ประกอบด้วย ประเทศคาซัคสถาน อุซเบกิสถาน เติร์กเมนิสถาน อาร์เมเนีย จอร์เจีย อาเซอร์ไบจาน
    ทาจิกิสถาน และคีร์กีซ